Vraag 100 mensen wat marketing is en je krijgt 100 verschillende antwoorden. Stel die vraag aan 100 mensen die professioneel met marketing bezig zijn en het resultaat is niet veel anders. Dat blijkt uit de zoektocht van marketeer Stef Passet naar het antwoord op de vraag “wat is marketing?”. Het antwoord op deze vraag heeft hij vastgelegd in een leuk boekje met de gelijknamige titel.

Marketing is van alles!
Honderd marketeers, professoren en ondernemers hebben de vraag “wat is marketing?” beantwoord met een pakkende quote. Uit die honderd quotes blijkt dat marketing vele facetten kent en veel betekenissen heeft, afhankelijk vanuit welke invalshoek je naar deze vraag kijkt.

Marketing is volgens enkele quotes:
- De kunst van meer potten pindakaas verkopen.
- Alles wat je doet vanaf het aannemen van mensen tot en met de kassabon in de winkel. Gooi de deuren open en zorg dat elk contact gespreksstof oplevert.
- Het beïnvloeden van het gedrag van je doelgroep in de door jouw gewenste richting.
- Marketing is zorgen dat je het goed doet. Adverteren is zeggen dat je het goed doet. PR is anderen laten zeggen dat je het goed doet.
- Marketing is markt- en klantgericht ondernemen.

Marketing volgens marketingautoriteit Philip Kotler
Marketing omvat volgens Kotler zoveel dingen dat hij verschillende definities hanteert afhankelijk van de context waarin het onderwerp ter sprake komt. Een definitie die vaak gebruikt wordt is:
- Marketing is een ondernemingsfunctie die onvervulde behoeften en wensen opspoort en definieert en hun omvang en winstpotentieel meet, bepaalt welke doelmarkten de onderneming het beste kan bedienen, vaststelt wat de meest geschikte producten, diensten en programma’s zijn om de gekozen doelmarkten te bedienen en een beroep doet op iedereen in de organisatie om mee te denken met de afnemer en hem van dienst te zijn.

Marketing volgens het NIMA tot 2010: ruiltransacties en duurzame relaties
Volgens de beroepsvereniging van marketeers, het NIMA: Marketing omvat de – op de markt afgestemde- ontwikkeling, prijsbepaling, promotie en distributie van producten, diensten of ideeën, en andere relevante activiteiten om planmatig een reputatie te vestigen, ruiltransacties te bevorderen en duurzame relaties met afnemers te creëren waardoor organisaties en belanghebbenden – met wederzijds voordeel – hun doelstellingen verwezenlijken.

Marketing volgens het NIMA vanaf 2010: duurzaam klantgericht ondernemen
Sinds 2010 heeft het NIMA na lang wikken en wegen ook een nieuwe visie op marketing en die luidt als volgt: "Marketing staat voor duurzaam, klantgericht ondernemen. Marketeers hebben een leidende rol in het bevorderen van klantgericht ondernemen. En creeren zo duurzaam waarde voor de klant, de organisatie en de maatschappij". Eind goed, al goed...snapt uiteindelijk ook de beroepsvereniging van marketeers waar het om gaat, klanten, klanten en nog eens klanten! Tom Peters heeft dat als volgt verwoord...

Marketing volgens marketinggoeroe Tom Peters n.a.v. een taxirit naar het vliegveld
“Eerst overhandigde de chauffeur me een visitekaartje en zegt: ‘Goedendag, mijn naam is Walter. Ik ben uw chauffeur. Ik breng u veilig, tijdig en op een prettige manier naar uw bestemming’. Een taxichauffeur die zijn eigen opdracht formuleert, dat maak je nooit mee dacht ik bij mij zelf. Dan houdt hij een New York Times en een USA Today omhoog en vraagt: ‘Wilt u ze lezen?’. Dus ik neem ze van hem aan. We zijn nog niet eens vertrokken of hij biedt een fruitmandje met hapjes aan. En dan vraagt hij: ‘Wat heeft u liever, hardrock of klassiek?’. Hij beschikt over 40 kanalen. Het gerucht wil dat deze chauffeur gemiddeld $ 22.000 per jaar ontvangt aan fooien”. 

Marketing volgens de American Marketing Association
Marketing is een functie binnen organisaties en tevens een verzameling van processen voor het creëren, communiceren en leveren van waarde voor klanten en voor het beheersen van de klantrelatie op manieren die gunstig zijn voor de organisatie en haar stakeholders.

Marketing volgens Sjors van Leeuwen van Indora Managementadvies
In navolging van de hiervoor beschreven quotes; marketing is:
- Producten en diensten leveren die (de door jou gewenste) klanten graag willen hebben, op een zodanige (onderscheidende) wijze dat klanten die producten en diensten van jou afnemen (en niet van jouw concurrenten) en dat vaak en lang blijven doen.

Marketing volgens schrijver Stef Passet
Marketing is de verzamelnaam voor een hele boel activiteiten die door mensen in organisaties uitgevoerd worden om de doelstellingen van een organisatie te bereiken. Deze activiteiten zijn gericht op:
- Het bepalen welke producten, diensten, ideeën het beste aan welke groepen mensen in welke markten aangeboden kunnen worden en hoe dat het beste zou kunnen gebeuren. Dat gebeurt op basis van inzicht in de markt, concurrenten, mogelijke klanten en de eigen organisatie.
- Het aangaan van relaties met de gekozen groepen mensen op zo een manier dat de organisatie op de lange termijn zo veel mogelijk geld, goederen, diensten en/of stemmen ontvangt.

De ontwikkeling van Marketing
De geschiedenis en ontwikkeling van marketing in het kort waarbij de verschillende periodes elkaar in meer of mindere mate overlappen:

1900-1950: Productie centraal
Industriele revolutie. Nieuwe innovatie producten zagen het licht zoals de telefoon, radio en de auto. In deze periode stond het productieproces en de productiemethode centraal. Bedrijven waren gericht op specialisatie en het verkrijgen van schaalgrootte voordelen. Denk aan de eerste lopende band auto, de zwarte T-Ford.

1950-1960: Product centraal
Kwaliteitsbewustzijn. In deze periode stond het verbeteren van de productkwaliteit van massaproducten centraal. Daarbij keek het westen graag naar de kwaliteitssystemen uit met name Japan. Kwaliteit als "Unique Selling Proposition (USP)". Marketing kreeg langzaam voet aan de grond. Begrippen als marketingplanning en marketingmix (4P's: product, prijs, plaats, promotie) deden begin zestiger jaren hun intrede. 

1950-1970: Verkoop centraal 
Televisietijdperk. In deze periode lag de nadruk op massacommunicatie (tv, krant, radio, etc.) in combinatie met (persoonlijke) verkoop. Een succesvol voorbeeld hiervan waren bijvoorbeeld de Tupperware parties bij consumenten thuis. Om het succes te vergroten werd er een marketingstrategie opgesteld bestaande uit het segmenteren van de markt, targeten (doelmarkten) en positioneren (relevant en onderscheidend).

1970-1990: Marketing centraal (Marketing 0.0)
Informatietijdperk. In deze periode kwamen, naast de bestaande massamarketing, nieuwe marketingvormen op zoals direct marketing, databasemarketing, telemarketing, dienstenmarketing (met 6P's), industriele marketing, relatiemarketing en accountmanagement (in B2B). Steeds vaker staan de (functionele en emotionele) behoeften van klanten centraal.

1990-2010: Klant centraal (Marketing 1.0)
Klanttijdperk. In deze fase staat het opbouwen van klantrelaties centraal. Nieuwe concepten doen hun intrede zoals "Customer Relationship Management (CRM)", one-to-one (1-op-1) marketing en gedifferentieerde marketing. Gesproken wordt niet meer over USP's maar over "Unique Buying Reasons (UBR)". In deze periode breken internet en de mobiele telefoon op grote schaal door en wordt er gesproken over internetmarketing en mobile marketing.

2000-2010: Belevenis centraal (Marketing 2.0)
Consumenten zoeken steeds meer ontspanning, ontsnapping en vermaak. De beleveniseconomie is een feit, met aandacht voor experience marketing, serviceconcepten en customer journey. Social media zijn een nieuwe ontwikkeling en dus ook Social Media Marketing (co-creatie). Bedrijven zijn druk bezig met merkkbeleving, brand experience en brand activation.

2010-2020: Betekenis centraal (Marketing 3.0)
Dit is het waardengestuurd tijdperk. Het gaat niet alleen om vermaak, maar vooral om betekenis geven aan het leven van klanten. Centraal staan de mens en de maatschappij, samen met sociale marketing, spirituele marketing, community-building, MVO en duurzaamheid. Het gaat om zingeving, de wereld verbeteren en het verschil maken.

Het ontstaan van marketing en reclame
Marketing als (wetenschappelijke) discipline is ruim honderd jaar geleden ontstaan in Illinois in de Verenigde Staten. Door aanhoudende agrarische overschotten gingen boeren op zoek naar nieuwe afzetmarkten. Dat noemde men ‘market getting’, later verbasterd tot ‘marketing’. Reclame bestond al ten tijde van het Romeinse Rijk: er zijn reclameboodschappen teruggevonden in de ruïnes van Pompeii. In de commercieel succesvolle Gouden Eeuw werd in Nederland ook al reclame gemaakt in kranten. Het eerste reclamebureau werd in 1843 door Volney Palmer in Philadelphia USA opgericht (bron: Wikipedia, 2011).

Meer informatie
De zoektocht naar wat marketing is staat samen met de 100 quotes beschreven in het door Nima en Acxiom gesponsorde boek “Wat is marketing”, van Stef Passet, uitgegeven bij Noordhoff Uitgevers.